انتشارات تاجیک، نشر تاجیک

درس سوم

در اين درس با عبارات موصولى محدود كننده يا توصيفى آشنا مى‏ شويد كه با استفاده از ضماير موصولى به وجود مى‏ آيند.

ضماير موصولى:
ضماير موصولى ضمايرى هستند كه جانشين اسم مى‏ شوند و با وصل كردن دو جمله‏ ى كوچكتر به يكديگر، يك جمله‏ ى مركب به وجود مى‏ آورند. اسم يا ضميرى كه ضمير موصولى جانشين آن مى‏ شود، مرجع ضمير ناميده مى‏ شود كه ضمير موصولى بايد در كنار آن قرار بگيرد. بعضى از اين ضماير عبارتند از:

1- Who (كه):
who ضمير موصولى فاعلى است كه در مورد انسان صحبت مى‏ كند. who را به جاى فاعل يا they و she و he بكار مى‏ بريم و بعد از آن هميشه فعل بكار مى ‏رود.

مثال:

.I spoke to the man. He was standing next to me

من با آن مرد صحبت كردم. او نزديك من ايستاده بود.

.I spoke to the man who was standing next to me

من با مردى كه نزديك من ايستاده بود، صحبت كردم.

.The man teaches English. He came by bus

آن مرد انگليسى درس مى ‏دهد. او با اتوبوس آمد.

.The man who came by bus teaches English

مردى كه با اتوبوس آمد، انگليسى درس مى‏ دهد.

توجه: ضمير موصولى فاعلى who را نمى‏ توان از جمله حذف كرد ولى مى‏توانيم به جاى آن    that بكار ببريم.

.I saw the woman. The woman helped us

من آن زن را ديدم. آن زن به ما كمك كرد.


.I saw the woman that helped us


2- Whom (كه او را - كه آنها را):
whom ضمير موصولى مفعولى است كه به انسان اشاره مى‏ كند و بعد از آن فاعل بكار مى ‏رود. whom به جاى مفعول يا them ، her ، him بكار مى‏ رود. استفاده از whom چندان متداول نيست و معمولاً به جاى آن who يا that بكار مى‏ برند. اما اگر قبل از موصول حرف اضافه بكار رود از خود whom استفاده مى‏ شود.

.I saw the man. We helped the man

من آن مرد را ديدم. ما به آن مرد كمك كرديم.

.I saw the man whom (who/that) we helped

من آن مردى را كه به او كمك كرديم، ديدم.

.The woman teaches English. You saw her yesterday

آن زن انگليسى درس مى‏ دهد. شما ديروز او را ديديد.

.The woman who(m) (that) you saw yesterday teaches English

زنى را كه ديروز ديديد، انگليسى درس مى‏ دهد.

3- Which (كه - كه آن را - كه آنها را):
which ضمير موصولى فاعلى و مفعولى است كه به اشياء و حيوانات اشاره مى‏ كند كه در هر دو حالت مى‏ توانيم به جاى آن از  thatاستفاده كنيم. مثال:


.He bought the shirt. It is in his room

او پيراهن را خريد. آن در اتاقش است.

.He bought the shirt which is in his room

او پيراهنى را كه در اتاقش است، خريد.

.The shirt is in his room. He bought it

پيراهن در اتاق او است. او آن را خريد.

.The shirt which he bought is in his room

پيراهنى كه او خريد، در اتاقش است.


4- that (كه):

that ضمير موصولى فاعلى و مفعولى است كه هم براى انسان، هم براى اشياء يا حيوانات بكار مى‏ رود.

.I saw the man. The man wrote the book

(حالت فاعلى براى انسان)

.I saw the man that wrote the book



 .I saw the man. John helped him

(حالت مفعولى براى انسان)

.I saw the man that John helped



.We ate the cake. It was on the table

(حالت فاعلى براى غيرانسان)

.We ate the cake that was on the table

.We ate the cake. Mary baked it

(حالت مفعولى براى غير انسان)

.We ate the cake that Mary baked

توجه: 1- اگر در جمله‏اى نقطه‏ چين وجود داشته باشد، ضمير موصولى مناسب را به اين صورت پيدا كنيد.

الف:اگر قبل از نقطه‏ چين فاعل انسان و بعد از نقطه‏  چين فعل باشد:who/that

ب: اگر دو طرف نقطه‏ چين فاعل انسان باشد:who(m)/that

ج: اگر قبل از نقطه‏ چين اسم مربوط به حيوان يا اشياء و بعد از نقطه‏ چين فعل يا فاعل باشد :which/that
2- ضماير موصولى مفعولى (who(m و which و that را مى ‏توانيم از جمله حذف كنيم. اما اگر whom و which با حرف اضافه بكار رفته باشند، نمى‏ توان آنها را حذف كرد. (that در كنار حرف اضافه بكار نمى‏ رود.)

3- ضماير موصولى فاعلى را نمى ‏توان از جمله حذف كرد.